• Aleksander Nowaczewski

Susza. Czy jej powstawanie może się wiązać ze słabnięciem prądów morskich?

data: 05/06/2020

Jak sporej części z nas dobrze wiadomo, że na świecie woda słodka stanowi jedynie niecałe 3%, a jej 70% jest uwięzione w lodowcach. Według statystyk ok. 1,2 MLD ludziom na kuli ziemskiej brakuje wody z przyczyn naturalnych, a to prawie 20% ludności świata.


Z powodu zmian klimatu obserwujemy coraz bardziej zmniejszające się ilości opadów, w wyniku czego dochodzi do suszy, niosącej za sobą ogromne szkody, lecz czy ktoś wytłumaczył co jest źródłem tego złożonego zjawiska.


Brak opadów

Klimatologia jest niezbadaną dziedziną nauki, jak również powstawanie opadów. Jednak zdecydowanie większa część klimatologów twierdzi, że istnieje powiązanie pomiędzy cyrkulacją mórz, a cyrkulacją powietrza.


Za klimat Europy w największym stopniu odpowiada północnoatlantycka cyrkulacja termohalinowa, czyli Golfsztrom. Aby lepiej zrozumieć ten temat proponuję przeczytać nasz artykuł o słabnięciu Golfsztromu. Prąd Zatokowy transportuje on do naszego kontynentu gigantyczne masy ciepłej wody oraz ciepłego, powietrza. Powstaje to w wyniku parowania wody, niosącej przez prądy morskie. Ciepłe wilgotne powietrze w trakcie wędrówki nad Europą napotyka masy zimnego powietrza. To ciepłe, a zarazem lżejsze, wślizguje się na zimne i powstaje prąd wstępujący (powietrze wędruje ku górze). Ulega ono ochłodzeniu i tworzą się chmury opadowe, za czym idą obfite opady atmosferyczne. Ze względu na powstawanie prądu wstępującego, zmniejsza się wtedy nacisk mas powietrza na powierzchnię ziemi, czyli spada ciśnienie. To zjawisko nazywa się niżem barycznym.


Na przełomie lat da się jednak zauważyć silne osłabienie cyrkulacji termohalinowej. Przyczyną tego jest topnienie lodowców Grenlandii. Cyrkulacja termohalinowa jest spowodowana zmianami w temperaturze, gęstości i zasoleniu wód. Tony słodkiej wody, spływającej z lądolodu, rozrzedzają sól w wodzie oceanicznej. Na wysokości Grenlandii dochodzi również do downwellingu mas wodnych, aby zostały następnie przetransportowane na południe Atlantyku w postaci prądów przydennych. Przez rozrzedzenie soli w wodzie, zmniejsza się jej ciężar, krótko mówiąc, staje się ona lżejsza i nie chce opadać na dno, żeby następnie przedostać się na południe. Osłabia to całą cyrkulację termohalinową, jak i również również jej drugi cykl, zwany Golfsztromem. W wyniku tego pojawiają się słabsze ciepły i wilgotne wiatry, które w dużym stopniu odpowiadają za opady w Europie. Poniższe zdjęcie przedstawia schemat cyrkulacji termohalinowej.



Słabnięcie cyrkulacji termohalinowej może mieć również wpływ na zmniejszenie ilości opadów atmosferycznych w Australii, Ameryce Północnej, a także wielu innych krajach.


Inne przyczyny suszy:

Na działanie działanie suszy silnie działa osuszanie terenów podmokłych. Są one potężnymi magazynami wody. Na ich miejsce są stawiane pola uprawne. Najbardziej szkodliwe jest likwidowanie gruntów z dużą zawartością torfu. Torf na przełomie lat zaczyna się przekształcać w węgiel brunatny. Odwodnienie mokradła sprawia, że zaczyna on się sam rozkładać, emitując przy tym duże ilości dwutlenku węgla. Oczywiście ten proces przyśpiesza globalne ocieplenie. Ma ono nie tylko znaczenie na topnienie lodowców i osłabianie cyrkulacji wszechoceanu, lecz również powoduje, że zimy są cieplejsze, a wiosną nie pojawiają się roztopy śniegu, zasilające systemy wód w Polsce.


Kolejnym problemem jest prostowanie rzek oraz betonowanie dna. To działanie zaczęło być wykonywane w celu ułatwienia poruszania się statkom, pływającym po rzekach, oraz aby zapobiegać powodziom. W rzeczywistości jest to nieumyślne. Po pierwsze, nie zapobiega powodziom, ponieważ nurt rzeki się przyśpiesza a fala wezbraniowa pojawia się z ogromną siłą w przypadku dużych opadów. Po drugie, naturalne meandry szeroko nawadniają roślinność i tereny podmokłe. Ich usunięcie silnie szkodzi środowisku. Po trzecie, nurt w wyprostowanej rzece jest silniejszy, w konsekwencji więcej słodkiej wody wpływa do morza.


Skutkami suszy jest oczywiście wysychanie wód powierzchniowych i podziemnych oraz liczne pożary w lasach. Susza wyrządza szczególne szkody w rolnictwie.




Susza w Polsce:

Polska jest drugim od końca krajem w UE pod względem zasobów słodkiej wody. W naszym kraju retencjonowane jest ok 6,5% objętości śródrocznego odpływu rzecznego (składa się na niego głównie woda opadowa). Poza marną infrastrukturą retencji wody, w Polsce jeszcze niedawno w dużych ilościach prostowało się rzeki oraz osuszało tereny podmokłe. To może się zmienić, ponieważ Polska opracowała plan przeciwdziałania suszy, według którego nasze państwo ma przeznaczyć 154,7 MLN zł na inwestycje, mające na celu poprawienie bilansu słodkiej wody w naszym kraju. Więcej o tym temacie oraz dokładniejsze pomiary wody z 2020 r. można zobaczyć w naszym artykule o suszy największej od 50 lat.



przypisy:

https://stopsuszy.pl/stop_suszy_2020/

https://www.saveyourplanet.online/post/czeka-nas-susza-najwi%C4%99ksza-od-50-lat

https://www.saveyourplanet.online/post/s%C5%82abni%C4%99cie-golfsztromu

https://biznesalert.pl/koronawirus-susze-polska-glod-onz-srodowisko/

0 wyświetlenia0 komentarz

Ostatnie posty

Zobacz wszystkie