• Aleksander Nowaczewski

Słabnięcie Golfsztromu

Aktualizacja: 4 lis 2020

data: 20/05/2020


Prąd zatokowy (Golfsztrom) jest Północnoatlantycką częścią Cyrkulacji Termohalinowej, zwany również AMOC . Pełni on bardzo ważną rolę dla klimatu Europy i Ameryki Północnej, ponieważ transportuje do tych kontynentów ciepłą wodę, przynosząc zarazem ciepłe wilgotne powietrze. Jego spowolnienie niesie za sobą poważne konsekwencje na większą skalę niż moglibyśmy sobie wyobrażać.

Cyrkulacja Termohalinowa, to sieć prądów morskich, mających silne znaczenie dla klimatu ziemi. Masowy transport wody jest wywołany przede wszystkim ruchem obrotowym ziemi, zmianami gęstości wody, na które wpływa temperatura wody i zasolenie, cyrkulacja powietrza, ukształtowanie gruntu oceanu. Cyrkulacja Termohalinowa transportuje zimną wodę z okolic Grenlandii na południe Oceanu Atlantyckiego. Dalej zimna woda płynie przy dnie pod Australią i pojawia się na północno-wschodnim Pacyfiku. Tam woda przechodzi upwelling, w którym ogrzewa się oraz wypływa na wyższe warstwy oceanu. Dalej ciepłe prądy płyną nad Australią aż do okolic Afryki. W tym momencie zaczyna się druga faza Cyrkulacji Termohalinowej zwana Golfsztromem. Ciepła woda jest transportowana do Ameryki Północnej, a dalej płynie w okolice Grenlandii i Europy. Do Europy płyną ciepłe prądy, ogrzewając nasz kontynent, a przy Grenlandii woda przechodzi downwelling, w którym robi się chłodna (przy tym ciężka) i opada na dno, a następnie jest transportowana na południe. Wtedy koło się zatacza. Poniższe zdjęcie przedstawia schemat Cyrkulacji Termohalinowej.




Przyczyny słabnięcia Golfsztromu:

Wiadomo że Cyrkulacja Termohalinowa, a zarazem Golfsztrom działają dzięki różnicom w gęstości wód. Ten proces zostaje zaburzony przez topnienie lodowców Grenlandii. Ogromne ilości słodkiej wody, spływające z tego kontynentu, rozrzedzając wodę i sól w oceanie. Gdy zmniejsza się zasolenie wody, zmniejsza się również jej ciężar. Ściśle mówiąc, staje się ona lżejsza. W wyniku tego, lżejsza woda nie chce opadać na dno i nie jest transportowana na południe. Wtedy dochodzi do spowolnienia procesu Cyrkulacji Termohalinowej.


Prąd Zatokowy słabnie szybciej niż mogliby przypuszczać naukowcy:

Aby zbadać sprawę jaśniej, zespół Stefana Rahmstorfa z Instytutu Badań Klimatycznych w Podczdamie wykonali w 2015 r. badania, pozwalające zajrzeć w przeszłość oceanu i wyszło z nich, że Golfsztrom osłabił się w ciągu ostatnich 150 lat o ok. 15 do 20%. Obecny stan nie miał miejsca od co najmniej 1000 lat. Badania z IPCC z 2013 r. mówiły, że w tym stuleciu tlantycka Cyrkulacja Termohalinowa spowolni się nawet do 34%.


Skutki słabnięcia Cyrkulacji Termohalinowej:

Słabnący Prąd Zatokowy ma nieznaczny wpływ na obniżenie temperatury w Ameryce Północnej oraz Europie, ze względu na nasilające się globalne ocieplenie. Mówienie o epoce lodowcowej jest całkowicie błędne. Nie znaczy to jednak, że zaburzenie cyrkulacji morskiej nie niesie za sobą poważnych konsekwencji. Golfsztrom przynosi do Europy ciepłe, wilgotne powietrze. Jego spowolnienie może wpływać na zmiany klimatu na tym kontynencie np. zmniejszenie ilości opadów.


Całkowite zatrzymanie Cyrkulacji Termohalinowej mogłoby doprowadzić do stratyfikowanych oceanów. Oznacza to, że masy wodne (o różnych właściwościach- takich jak temperatura, zasolenie, natlenienie czy gęstość) tworzą warstwy, blokujące mieszanie wody. Warstwy układałyby się według gęstości. Gęstsze niżej a mniej gęste wyżej. Zaburzyłoby to ekosystemy naturalne, ponieważ powierzchowne warstwy zostałyby pozbawione dopływu składników odżywczych, a w niższych warstwach nie byłoby dopływu tlenu. Brak mieszania wody i brak wymiany tlenu oraz składników odżywczych między warstwami wodnymi, doprowadziłby do wymarcia ryb i glonów, a te z kolei są największym światowym pochłaniaczem dwutlenku węgla.


Doprowadziłoby to również do warunków beztlenowych w niższych warstwach oceanu, które sprzyjałyby rozwojowi bakterii siarkowych. Wtedy woda w niższych warstwach byłaby zarówno beztlenowa jak i siarkowa. Wtedy masowo wytwarzałby się w oceanach siarkowodór. Takie zdarzenie nazywa się oceanicznym zdarzeniem beztlenowym i nie miało ono miejsca od milionów lat, lecz naukowcy twierdzą że w dalekiej przeszłości już się pojawiało, a następnie prowadziło to do masowego wymierania.


Ludzie zastanawiają się, czy do całkowitego zatrzymania się Cyrkulacji Termohalinowej może dojść jeszcze w tym stuleciu. Raport z IPCC z 2013 r. podał, że szansa wynosi góra 1 do 10, ale wielu badaczy sądzi że ryzyko jest wyższe. Jak zostało powyżej podane, według raportu z IPCC z 2013 r. Cyrkulacja Termohalinowa ma zwolnić o ok 11-31% do końca stulecia.


Przypisy:

https://ziemianarozdrozu.pl/artykul/3009/golfsztrom-najslabszy-od-ponad-1000-lat

7 wyświetlenia0 komentarz

Ostatnie posty

Zobacz wszystkie

Save Your Planet

For Green Future

Obserwój nas na

  • Facebook
  • Twitter
  • Instagram