• Aleksander Nowaczewski

Plastik w oceanach

Aktualizacja: 30 lis 2020

data: 11/01/2020


W okresie lat 50-tych plastik zaczął być rzeczą powszechną. Stał się zbawieniem dla ludzkości. Jest tani w produkcji i można z niego sformułować prawie wszystko. Po użytkowaniu nie trzeba się martwić, bo czego oczy nie widzą, tego sercu nie żal. Ta myśl okazała się jednak zgubna.


Na słowo plastik, człowiek wyobraża sobie góry plastikowych butelek, słomek i innych plastikowych przedmiotów (powszechnie) jednorazowego użytku. Jest to jednak błędne podejście. Plastik, w najliczniejszej a zarazem najniebezpieczniejszej odmianie, to mikroplastik. Powstaje on w wyniku rozpadu, na przestrzeni lat, produktu tworzywa sztucznego, co nie oznacza że przechodzi on biodegradację. Polimery syntetyczne, z których plastik jest wytworzony, przechodzą rozkład przez setki lat. Zamiast tego rozpadają się na, niewidoczne dla oka, cząstki plastiku o wielkości nie przekraczającej 20 mikrometrów. Tak małe i niebezpieczne fragmenty mogą być unoszone przez powietrze. Dochodzi wtedy do zanieczyszczenia wód, gleby i powietrza.


Plastik w liczbach

W wyniku badań Unii Europejskiej stwierdzono że pod koniec 2018 roku we wszechoceanie ilość plastiku wynosiła dużo ponad 150 mln ton. Ciężko jest określić dokładny stopnień plastiku w oceanach ponieważ ten opada na dno zbiorniku wodnego i stale się przemieszcza, ponieważ jest niesiony przez prądy morskie. Arktyka jest silnie zanieczyszczona plastikiem z powodu, naniesionych drobin, poprzez Prąd Zatokowy (Golfsztrom). Biorąc jednak pod uwagę to, że rocznie do oceanów trafia ok. 8-11 ton plastiku, można się domyślać jaka ogromna ilość tworzyw sztucznych spoczywa w głębinach. Można porównać to do tego, jakby co minutę do morza wrzucana była plastikowa zawartość jednej śmieciarki. Tak silne zanieczyszczenie jest to przyczyną, słabo rozwiniętego obiegu zamkniętego odpadów w sporej części krajów.


Warto również dodać, że 80%, kiedykolwiek wyprodukowanego plastiku, nie zostało poddane ani recyklingowi ani spaleniu. Dodatkowo w obiegu zamkniętym wciąż pozostaje jedynie 9% kiedykolwiek wyprodukowanego plastiku. Prognozy mówią, że w przypadku kontynuacji działań, do 2050 roku w oceanach będzie pływało więcej tego typu odpadów niż ryb, żyjątek i zwierząt morskich.


Skutki środowiskowe

Skutki zanieczyszczenia plastikiem widać w dużym stopniu w morzach i oceanach. Szczególnie cierpią na tym stworzenia morskie. Spożywają, zatruwają się, ranią, zaplątują w plastik, co zwykle kończy się ich śmiercią. Straty ekonomiczne widać przede wszystkim w rybołówstwie i miastach przybrzeżnych.


Stworzenia morskie żywią się plastikiem a my nimi. Okazuje się że na każde 3 tony ryb przypada 1 tona plastiku. Raporty ONZ dodają że rocznie ginie ponad milion ptaków morskich i ok 100 tys. ssaków morskich z powodu połknięcia plastiku. Zgodnie z przewidywaniami, do 2050 roku aż 90% ptaków morskich spożyje plastik.


Tworzywa sztuczne szkodzą także ludziom. Według badań, przeprowadzonych przez World Wildlife Found, rocznie człowiek spożywa ok. 250 g. plastiku. To tyle co wypełniony po brzegi talerz obiadowy. Cząsteczki mikroplastiku są już wykrywalne w ludzkich tkankach i odchodach. Naukowcy nie znają dokładnego wpływu tworzyw sztucznych na organizm ludzki. To nie znaczy jednak że nie są niebezpieczne.


Cząsteczki plastiku mają specyficzną właściwość pochłaniania toksyn ze środowiska, a już ich wpływ na organizm jest całkiem dobrze znany. Wszystkie spaliny, aerozole i inne związki chemiczne, które miały styczność z drobinami plastiku przed spożyciem przez nas, przedostają się do organizmu.


Do najbardziej szkodliwych zaliczają się przede wszystkim ołów, brom, chrom, kadm, rtęć, benzopireny, dioksyny, bisfenol. Ten ostatni jest szczególnie obecny w próbkach tkanek ludzkich, ponieważ jest jednym z głównych składników tworzyw sztucznych.


Ile czasu potrzebują poszczególne produkty z tworzyw sztucznych na całkowitą biodegradację?

- Butelka Pet (od 100 do 1000 lat)

- Zwykła plastikowa torba (ok. 400 lat)

- Papierek po cukierku (450)


Podsumowując, za cudownymi możliwościami plastiku kryje się wiele negatywów. Na całym świecie szuka się alternatyw dla tego tworzywa sztucznego, ale wraz z tym musi być rozwijany sektor radzenia sobie z zużytymi tworzywami sztucznymi. Zorganizowany system obiegu zamkniętego oraz wsparcie ze strony konsumenckiej jest priorytetem do zatrzymania działań służących niszczeniu naszej planety.



przypisy:

https://www.europarl.europa.eu/news/pl/headlines/society/20181005STO15110/plastik-w-oceanach-fakty-skutki-oraz-nowe-przepisy-ue

http://ziemianarozdrozu.pl/artykul/4340/czas-pozegnac-sie-z-plastikiem

https://pajlo.pl/jak-plastik-szkodzi-naszej-planecie/

https://www.independent.co.uk/environment/plastic-microplastic-microbeads-pollution-toxic-environment-house-commons-environmental-audit-committee-a7011256.html

https://ziemianarozdrozu.pl/artykul/3737/jak-plastik-szkodzi-ziemi

https://zdrowepasje.pl/content/mikroplastik-przenika-do-ludzkich-narzadow

https://brief.outride.rs/pl/styczen-2020/brief-97/ile-spozywamy-plastiku

Save Your Planet

For Green Future

Obserwój nas na

  • Facebook
  • Twitter
  • Instagram