• Aleksander Nowaczewski

Gospodarka obiegu zamkniętego w UE

Aktualizacja: 30 lis 2020

data: 11/12/2020


W okresie lat 1970-2017 doszło do potrojenia światowego wydobycia zasobów naturalnych ziemi. Z roku na rok, powoli doprowadza to do pomniejszania się arsenałów surowców naturalnych, za czym idzie drożenie ich wydobycia oraz kupna. Nie zmienia to wciąż faktu, że co roku, w obiegu zamkniętym pozostaje jedynie 11% materiałów. Komisja Europejska od kilku miesięcy pracuje nad wprowadzaniem w życie nowych wymogów związanych z ponownym użyciem zasobów, a także planów na przyszłe lata.


Ogólnie rzecz biorąc, Komisja Europejska dąży do stworzenia w Unii obiegu zamkniętego, w którym produkt będzie się utrzymywał tak długo jak to możliwe, przy jednoczesnym zmniejszaniu ilości odpadów. Jest to niezwykle skuteczne rozwiązanie pod względem oszczędzania całkiem sporych sum pieniędzy. W perspektywie długoterminowej zyski mają wynosić nawet 535 mln euro rocznie. Do zalet projektu dochodzą również korzyści środowiskowe. Do realizacji celu jest przeznaczony program inwestycyjny, mający pobudzić dotąd nieistniejący sektor przerabiania i ponownego wykorzystania odpadów. Jego wartość jest równa 160 mln rocznie do 2030 roku.


Produkcja i konsumpcja

Po pierwsze, zmiany mają być wprowadzone na samym etapie produkcji. Ich celem jest narzucenie firmom wytwórczym pewnych wymogów prawnych, wymuszających działania które przede wszystkim wydłużą okres żywotności produktu, sprawią że wyrób będzie łatwiejszy do naprawy, oraz mógł zostać poddany recyklingowi. Działania są planowane na obszarach przemysłu elektronicznego, tekstylnego, opakowaniowego, motoryzacyjnego, budowniczego i żywnościowego.


W obszarze konsumpcji, reformy obejmują głównie informacje o produkcie. Na etykietach ma być podawana wzmianka o trwałości produktu oraz jego wpływ na środowisko.


Jakby na to spojrzeć z szerszej perspektywy, powyższe działania równolegle zwalczają tzw. planowane postarzanie produktu. Są to działania mające na celu spowodować ograniczenie czasu użyteczności wyrobu w celu wymuszenia na konsumencie chęci jego ponownego zakupu. Szczególnie wyraźnie można to zauważyć w przemyśle elektronicznym i tekstylnym. Mało kto nie słyszał o skarżeniu się ludzi na pogorszenie się mocy obliczeniowej w starszej wersji telefonu po wprowadzeniu na rynek nowszego modelu, bądź dziur w skarpetach po krótkim czasie użytkowania. Przemysł elektroniczny jest szczególnie szkodliwy dla środowiska pod tym względem, z racji tego że generuje góry elektroodpadów oraz zwiększa emisję CO2 przy produkcji. Według obliczeń European Environmental Berau, wydłużenie żywotności smartfonów, notebooków, odkurzaczy czy pralek o jeden rok, spowodowałoby zaoszczędzenie średnio 4 ton emisji dwutlenku węgla rocznie.


Zagospodarowanie odpadów

Treść strategii nie pomija utworzenia sprawnego systemu zbierania i selekcjonowania odpadów, a także recyklingu. Akcent jest tutaj szczególnie postawiony na odzysk surowców których jest pełno w odpadach, a priorytetowymi rejonami do recyklingu są: tworzywa sztuczne, budownictwo, elektronika, biomasa i przemysł tekstylny.


Tworzywa sztuczne

Polimery są niezwykle trwałymi materiałami. Ich czas rozkładu może trwać nawet do 1000 lat, a szkody środowiskowe są katastrofalne ponieważ tworzywa sztuczne mają tendencję do pochłaniania toksyn ze środowiska dlatego po przedostaniu się do organizmu wywołują liczne szkody. Ich trwałość ma jednak zalety. Mogą być poddawane recyklingowi w nieskończoność, więc mają niezwykłe możliwości do pozostawania w obiegu zamkniętym przez wiele lat i służyć człowiekowi w neutralny dla środowiska sposób.


Przemysł tekstylny

Aktualnie większość wyrobów włókienniczych nie jest wytwarzana z czystej bawełny. Najczęściej są to mieszanki bawełny i poliestrów. Komisja Europejska skupia się na utylizacji tekstyliów z kilku powodów. Poliestry są tworzywami sztucznym, a ich składowanie w środowisku miałoby poważne konsekwencje. Z kolei brak odzysku bawełny na dużą skalę wiąże się z zaburzeniem bioróżnorodności. Istnieje kilka metod utylizacji tego typu odpadów. Najpopularniejszym jest zwykły recykling mechaniczny. Za nowszy sposób uznaje się jednak rozpuszczanie chemiczne tekstyliów. Pozwala ono na uzyskanie oddzielnie bawełny i tworzyw sztucznych. Otrzymany surowiec włóknisty nadaje się do ponownego użytku.


Budownictwo

Przemysł budowniczy jest źródłem jednego z największych strumieni odpadów na świecie. Jest też pełen materiałów, nadających się do ponownego użycia, takich jak gips, beton, metale, cegła, drewno, tworzywa sztuczne. Utylizacja odpadów, pochodzących z tego sektora jest rzeczą podstawową i niezbędną.


Przemysł elektromaszynowy

Ten sektor przemysłu rozwija się najszybciej na świecie, z racji tego że elektronika jest coraz to powszechniejszą rzeczą w naszym życiu codziennym. Wiąże się to z ogromną ilością odpadów. Elektroodpady, po przedostaniu się do środowiska, narażają je na skażenie takimi substancjami jak ołów, chrom, brom, kadm, nikiel, rtęć czy azbest. Drzemie jednak w nich żyła złota. Są pełne cennych metali i surowców krytycznych, których wydobycie jest drogie bądź zasoby małe albo jedno i drugie. Są to głównie miedź, żelazo, złoto, srebro, platyna. Więcej na ten temat w artykule - Elektroodpady - problem środowiskowy i ekonomiczny.


Biomasa

Odpady rolne, żywnościowe, komunalne, przy nieodpowiednim zagospodarowaniu, są źródłem emisji metanu na dużą skalę. Ten gaz może być także kontrolowanie produkowany w biogazowniach jako odnawialne źródło energii. Ta technologia pozwala zutylizować góry odpadów organicznych, jednocześnie przy produkcji energii. Więcej informacji na ten temat w artykule - Wysypiska śmieci i oczyszczalnie ścieków są doskonałym źródłem biogazu?


Podsumowanie

Utworzenie w sprawnego, kontrolowanego i stabilnego obiegu zamkniętego w Europie jest nie lada wyzwaniem. Ten system jest jednak uznawany za szczególnie ważny w przypadku dążenia do osiągnięcia celów klimatycznych. Wizja Europy bez zbędnych śmieci walających się po środowisku lądowym i wodnym wydaje się kusząca. Pozostaje jednak pytanie - na z tych planów i zapowiedzi ile uda się rzeczywiście zrealizować.




przypisy:

https://www.euractiv.com/section/circular-economy/news/boosting-circularity-how-the-industry-is-driving-sustainability/

https://www.tuv.com/poland/pl/lp/baza-wiedzy/main-navigation/magazyn-jako%C5%9B%C4%87/jako%C5%9B%C4%87_03_2018/

https://eeb.org/revealed-the-climate-cost-of-disposable-smartphones/

https://materialeconomics.com/latest-updates/circular-recovery

https://www.parp.gov.pl/component/content/article/64663:gospodarka-obiegu-zamknietego-efektywnosc-materialowa-jako-jej-instrument


11 wyświetlenia0 komentarz

Ostatnie posty

Zobacz wszystkie